दिल के काबे में नमाज़ पढ़ – नीरज

दिल के काबे में नमाज़ पढ़

दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।
सांस-सांस तेरी अज़ान है, सुबह शाम चिल्लाना छोड़।

उसका रुप न मस्जिद में है
उसकी ज्योति न मंदिर में
जिस मोती को ढूंढ़ रहा तू,
वो है दिल के समुन्दर में।

मन की माला फेर, हाथ की यह तस्वीह घुमाना छोड़।
दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।

जो कुछ बोले हैं पैगम्बर,
वही कहा सब संतों ने,
लेकिन उसके मानी बदले
सारे भ्रष्ट महन्तों ने ।

पंडित-मुल्ला सब झूठे हैं, इनसे हाथ मिलाना छोड़।
दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।

खुदा ख़लक से अलंग नहीं है,
इसमें ही वो समाया है,
जैसे तुझमें ही पोशिदा,
तेरा अपना साया है।

दुनिया से मत दूर भाग, बस खुद से दौड़ लगाना छोड़।
दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।

पूजा पाठ, नमाज-जाप
सब छलना और दिखावा है
दिल है तेरा साफ तो
तेरा घर ही काशी काबा है।

मकड़जाल है ये सब के, इनका ताना-बाना छोड़।
दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।

तू ही तो संसारी है रे
और तू ही संसार भी है,
कैदी तू ही जेल भी तू ही
तू ही पहरेदार भी है।

तीन गुनों वाली रस्सी में, अब तो गांठ लगाना छोड़।
दिल के काबे में नमाज़ पढ़, यहां-वहां भरमाना छोड़।

महाकवि डॉ गोपालदास नीरज ( born 4th jan 1925 )

[कारवां गुज़र गया से]

gopaldas-neeraj__252004451

Mister God, This Is Anna

unknown

Anna was only four years old when Fynn found her on London’s fog-shrouded docks.
He took her back to his mother’s home, and from that first moment, their times together were filled with delight and discovery. Anna had an astonishing ability to ask– and to answer–life’s largest questions. Her total openness and honesty amazed all who knew her. She seemed to understand with uncanny certainty the purpose of being, the essence of feeling, the beauty of love. Anna had a very special friendship with Mister God…

………………………….

“Tich,” I said, “what were you asking God about real questions for?”
“Oh, it’s just sad, that’s all.”
“What’s sad?”
“People is.”
“I see. What’s sad about people?”
“People ought to get more wise when they grow older. Bossy and Patch do, but people don’t.”
“Don’t you think so?” I asked.
“No. People’s boxes get littler and littler.”
“Boxes? I don’t understand that.”
“Questions are in boxes,” she explained, “and the answers they get only fit the size of the box.”
“That’s difficult; go on a bit.”
“It’s hard to say. It’s like–It’s like the answers are the same size as the box. It’s like them dimensions.”
“Oh?”
“If you ask a question in two dimensions, then the answer is in two dimensions too. It’s like a box. You can’t get out.”
“I think I see what you mean.”
“The questions get to the edge and then stop. It’s like a prison.”
“I expect we’re all in some sort of prison.”
She shook her head. “No, Mister God wouldn’t do that.”
“I suppose not. What’s the answer then?”
“Let Mister God be. He lets us be.”
“Don’t we?”
“No, We put Mister God into little boxes.”
“Surely we don’t do that?”
“Yes, all the time. Because we don’t really love him. We got to let Mister God be free. That’s what love is.”
………………………
– Fynn
………………
The story begins on the streets of the East End of London in the mid-1930s.Sydney Hopkins; the author (under the pseudonym “Fynn”) as a teenager and young adult, lived in the East End of London in the early 1930s. Some says it’s not truely autobiographical; some says Anna may be a fictional character and so on. Many places mentioned in the book have undergone redevelopment and they no longer exist.
In any case, the main reason for sharing excerpts of this 1974 publication, is it’s approach towards life’s biggest questions and unique way of finding their answers. It makes journey to find the truth as light, simple and fun filled as can be in our day to day life. This particular dialogue shows our limitation as a human race. We always see our fellow human beings on the basis of their class, colour, religion, language, ethnic origin and what not! Yes, we like to put them into boxes and our perception, understanding doesn’t go beyond it! That may be biggest reason for conflicts we see everywhere, if only we can see others as just like ourselves, a human being; without boxes!?!

ભગવાન ખોવાયા છે!?

ભગવાન ખોવાયા છે!?
જરિયાન વસ્ત્રોના વાઘા અહીં જ મૂકી,
સોનેરી સિક્કાના કુંભ એમ જ છોડી,
રત્નજડિત સિંહાસનો ખાલીખમ રાખી,
છપ્પનભોગના થાળ હડસેલી,
ભગવાન ખોવાયા છે.

જોઉં તો છબીઓમાં કંડારેલા આકારો અકબંધ;
અને ચહેરો સાવ જ ગાયબ!
આભૂષણો-અસ્ત્રો-શસ્ત્રો ને
મૂર્તિઓ સઘળી ત્યાંની ત્યાં જ અને
મુખ સાવ સીધું સપાટ!

ધૂપ-દિપ-હવનની સુગંધી માયાજાળ ત્યજી,
ઝાલર-પંખા અને રેશમી વસ્ત્રોનાં સળ ત્યાગી,
હાર-ગજરા-તોરણોની સુગંધી સુંવાળપ છાંડી,
ભગવાન ખોવાયા છે!

દર્શનની કતારો ઊભી વિમાસણમાં
બુકિંગ કાઉન્ટર્સ થયાં અવાચક!
ભેટની નોંધણી ચઢી છે ખોરંભે
આરતી અને અભિષેક કરવા કોના
હરી ના ચહેરાનો જરીકે ના અાભાસ?

કૌતુક ક્યારેય આવું ન દીઠું
ભોળા ભક્તોનું મુખ થયું વિલું.
થયો શું અપરાધ?
ક્યાં પાડવો પ્રભુને સાદ?
કે ભગવાન ખોવાયા છે!

આ ઘોંઘાટનો કરો કોઈ ઉપાય
ચારેકોર નેતાઓના ચહેરાથી પ્રભુ થયા નિરૂપાય
વિઘ્ન આવી ઊભું એવું
ના ભજન ચાલે ના ચાલે જપ-ધ્યાન
કે વિઘ્નહર્તા હવે ત્રાસ્યા છે.

રમકડે રમો એમ મને રમાડો
અને હું તમને રમાડું એવી અફવા ફેલાવો?
તમારાં ભાવતાં ભોજન મને જમાડો!
બહુ થયું હવે, એમ કહી
હરી હવે રિસાયા છે

આંખો મીંચી તો હરીને અંતરે દીઠા
ખોલી તો અત્ર તત્ર સર્વત્ર દીઠા
મૂર્તિ વિશ્વરુપને પડે નાની
સર્વવ્યાપી ને કેમ કરી સમાવવા મંદિરીયે?
કે ભગવાન હવે થાક્યા છે.
નેહલ

image

हम्द – निदा फ़ाज़ली

I simply love this poem for its simplicity of words and high philosophy behind this! Very few writers can achieve this!
. . . . . .
हम्द

नील गगन पर बैठे
कब तक
चाँद सितारों से झाँकोगे।

पर्वत की ऊँची चोटी से
कब तक
दुनिया को देखोगे।

आदर्शो के बन्द ग्रन्थों में
कब तक
आराम करोगे।

मेरा छप्पर
टपक रहा है
बनकर सूरज
इसे सुखाओ।

खाली है
आटे का कनस्तर
बनकर गेहूँ
इसमें आओ।

माँ का चश्मा
टूट गया है
बनकर शीशा
इसे बनाओ।

चुप-चुप हैं आँगन में बच्चे
बनकर गेंद
इन्हें बहलाओ।

शाम हुई है चाँद उगाओ
पेड़ हिलाओ
हवा चलाओ।

काम बहुत हैं
हाथ बटाओ
अल्ला मियाँ
मेरे घर भी आ ही जाओ
अल्ला मियाँ….!
– निदा फ़ाज़ली

हम्द – प्रार्थना

Nida Fazliji