ગીતાંજલિ – ભાવાનુવાદ: ધૂમકેતુ

દુનિયામાં જે કંઈ સુંદર છે, તે વિયોગના અગ્નિમાંથી બહાર આવે છે. અનંત આકાશમાં વિહરતી અનેક રૂપમૂર્તિઓ એ બીજું કાંઈ નથી, આવી વિયોગ અવસ્થાની, કલ્પનાની પાંખે ચડી ગયેલી પરીઓ છે. આકાશી તારાઓ, આખી રાત, આવી મૂંગી વેદનાનાં કરુણ કાવ્યો, એક બીજા પ્રત્યે નેત્રસંકેતથી બોલ્યા કરે છે, અને એ જ કરુણ કાવ્યો, અંધારી રાતે વરસાદભીંજ્યાં પાંદડાંમાં આવીને,…

Read More

ગઝલ – મનોજ ખંડેરિયા

નયન માંજીને વિસ્મય આંજવાની આ તો કરણી છે કલમ છે હાથમાં, શું રંગ-ઝરતી ફૂલ-ખરણી છે. ચડું છું જે પગથિયાં એક ક્ષણમાં ગૂમ થઈ જાતાં અને પૂરી ન થાતી કેમે એવી આ નિસરણી છે. અહીંથી ત્યાં લગી છે પહોંચવાનું કેટલું દુષ્કર વિરહ છે વસમી વૈતરણી, જીવન પણ જીર્ણ તરણી છે. મળે છે સ્વચ્છ તડકો-ચાંદની-ઝાકળ ને વર્ષાજળ…

Read More

ગઝલ : રમેશ પારેખ

જેવો તેં ઓળખ્યો’તો હું એવો અસલમાં ખૂલી સ્હેજ પણ ક્યાં શકું છું? હું લઈ આંખ, પગ, મનનો ડૂચો રમેશાઈની ગાંસડીમાં ઊભો છું … … … આ તરફ ભીની દીવાસળી છે, ઓ તરફ તાતા વંટોળિયાઓ આપણે સહુના ઘરમાં ઠરેલા પાછા પેટાવવા છે દીવાઓ … … … પરપોટો સમયના હાથમાં આમ તો છું એક પરપોટો સમયના હાથમાં…

Read More

અમે – નેહલ

દોડમાં શામેલ ન હતા તોય થાકી ગયા અમે શ્વાસો અઢળક હતા પણ ખૂટી ગયા અમે આંખોમાં મેઘ હતા અને વરસી ગયા અમે દરિયાઓ લોહીમાં હતા છતાં તરસી ગયા અમે હથેળીમાં નકશાઓ હતા તોય ભટકી ગયા અમે કાંટાઓ ફરતા હતા અને અટકી ગયા અમે પાસાઓ સવળા હતા તોય હારી ગયા અમે સમય સાથે હતો પણ ફરી…

Read More

પુષ્પસંહિતા – 3 : રમેશ પારેખ

કવિનો શબ્દ છે કોમળ ગુલાબથી ય વધુ છે ઝળહળાટ તેનો આફતાબથી ય વધુ *** ફૂલ તો વૃક્ષે પેટાવેલા દીવા છે એ જોવા કે, સુગંધમાં ડૂબકી મારે એવા કોણ મરજીવા છે! *** પુષ્પસંહિતા – 3 આ હયાતી છે સતત ખુશ્બૂ તરફ જાવાનું નામ ફૂલ છે એ રાઝ ખુલ્લેઆમ ચર્ચાવાનું નામ એનો ગજરો ગૂંથવાનું કોણ-એ જાણ્યા વિના…

Read More

Cecilia Meireles – MOTIVE પ્રયોજન

પ્રયોજન ક્ષણનું આ અસ્તિત્વ છે એથી તો હું ગીત ગાઉં છું ને આ મારી પૂર્ણ જિંદગી નહીં સુખી: નહીં દુખી. નિરામય હવા રમે છે શ્વાસ. હું કવિ મારો હોય કાવ્યમાં વાસ. પળપળ સરતા સકલની સહ મારે લોહીની સગાઈ; નહીં આનંદ: નહીં વ્યથા: નહીં કથા: નહીં તથા: નહીં કાંઈ. રાતદિવસ હું મુક્ત હવામાં મ્હાલું. નાશ પામું…

Read More

आज फिर शुरू हुआ जीवन – આજ ફરીથી

आज फिर शुरू हुआ जीवन आज मैंने एक छोटी-सी सरल-सी कविता पढ़ी आज मैंने सूरज को डूबते देर तक देखा जी भर आज मैंने शीतल जल से स्नान किया आज एक छोटी-सी बच्ची आई,किलक मेरे कन्धे चढ़ी आज मैंने आदि से अन्त तक पूरा गान किया आज फिर जीवन शुरू हुआ । – रघुवीर सहाय…

Read More

 પારિજાતની છાબડી – નેહલ

રાત રહી તરફડતી સહરાની તરસે, ઢોળાતું રહ્યું મૃગજળ ચાંદનીનું  આસમાની ફરસે. …… પાંપણોની કિનારીએ અટક્યા મેઘ, અને આ આંખ્યુંની ધરતી કોરી-ધાકોર. ……… ભટકું છું તારી શોધમાં જયાં-ત્યાં, લાગે છે તું છે ક્યાંક સાવ આસપાસ. ……. તારા વિનાના દિવસો ફેલાયા ડાળ થઇને, શ્રધ્ધા મારી પથરાતી જાય મૂળિયાં થઇને. …… લાગણીઓનાં ઠેકાણા હોતતો, સંબોધનોમાં સરનામા હોત; લાગણીઓનાં…

Read More

તારે નામે લખું છું – કુમાર પાશી

તારે નામે લખું છું તારે નામે લખું છું: સિતારા, પતંગિયાં, આગિયા તારા રસ્તાઓ સીધા સરળ હોય એના પર છાયા હોય ઝગમગતા આકાશની અણદેખ્યા વિશ્વનાં રૂપાળાં રહસ્યો ખૂલતાં જાય તારા પર જેથી આંખોમાં તારી સ્વપ્નો હોય ઊંચેરી ઉડ્ડયનનાં તારે નામે લખું છું: આનંદ, આરજૂ, ખુશબો તારો એક એક દિવસ ખૂબસૂરત હોય, નમૂનેદાર હોય તારી કોઈ પણ…

Read More

મનમાં મન – નિરંજન ભગત

મનમાં મન મનમાં મન ખોવાઈ ગયું! અંધારથી મેં આંખ આંજી તે અંતરમાં જોવાઈ ગયું! રાત ને દ્હાડો જલતી ભાળી ભીતરમાં એક જ્યોત, બ્હારની દુનિયા કાજળકાળી ને પ્રાણ પ્રકાશે પોત; એ જ રે અંતરતેજથી આંખનું કાજળ આજ લ્હોવાઈ ગયું! મનમાં મન ખોવાઈ ગયું! અંધ આંખે મેં બંધ દીધો તે અંતરમાં રોવાઈ ગયું! બંનેય નેણથી પાછી વળી…

Read More

માણસ ક્યાં કોઈને ઓળખાય છે- નેહલ

માણસ નામની એક ઘટના એક જ લીટીમાં મથાળે લખાય છે માણસ ક્યાં કોઈને ઓળખાય છે? ધર્મ, જાત, વર્ણ ને વર્ગમાં વહેંચાય છે માણસ ક્યાં કોઈને પરખાય છે? સુખ- દુઃખ તો સૌને સમજાય છે ભીતરનો અવાજ ક્યાં કોઈને સંભળાય છે? વખાણવા ને વખોડવા સૌને એકસામટા ન સમજાય તે સૌ મંદિરોમાં પૂજાય છે! નેતા, અભિનેતા કે ગુરૂ…

Read More

ફરવા આવ્યો છું – નિરંજન ભગત

ફરવા આવ્યો છું હું તો બસ ફરવા આવ્યો છું! હું ક્યાં એકે કામ તમારું કે મારું કરવા આવ્યો છું? અહીં પથ પર શી મધુર હવા ને ચહેરા ચમકે નવા નવા! – રે ચહું ન પાછો ઘેર જવા! હું ડગ સાત સુખે ભરવા, અહીં સ્વપ્નમહીં સરવા આવ્યો છું! જાદુ એવો જાય જડી કે ચાહી શકું બે…

Read More

The Art Of Poetry – કવિતાની કળા

The Art Of Poetry To gaze at a river made of time and water And remember Time is another river. To know we stray like a river and our faces vanish like water. To feel that waking is another dream that dreams of not dreaming and that the death we fear in our bones is…

Read More

ભોમિયા વિના – ઉમાશંકર જોશી

ભોમિયા વિના ભોમિયા વિના મારે ભમવા’તા ડુંગરા, જંગલની કુંજ કુંજ જોવી હતી; જોવી’તી કોતરો ને જોવી’તી કંદરા, રોતાં ઝરણાંની આંખ લ્હોવી હતી. સૂના સરવરિયાની સોનેરી પાળે હંસોની હાર મારે ગણવી હતી; ડાળે ઝૂલંત કોક કોકિલાને માળે અંતરની વેદના વણવી હતી. એકલા આકાશ તળે ઊભીને એકલો પડઘા ઉરબોલના ઝીલવા ગયો; વેરાયા બોલ મારા, ફેલાયા આભમાં, એકલો…

Read More

ઉમ્રભર – રમેશ પારેખ

ઉમ્રભર જળ બની દરિયા તરફ તે ખુદ દડ્યો છે ઉમ્રભર ને સદા એ શખ્સને ઉંબર નડ્યો છે ઉમ્રભર એનું મન – જાણે છે ભાંગ્યું-તૂટ્યું શિવાલય કોઈ ને ધજા પેઠે એ માણસ ફડફડ્યો છે ઉમ્રભર ‘જળ બન્યા છીએ તો પરપોટાની ભાષા શીખીએ’ એક માણસ રણમાં એવું બડબડ્યો છે ઉમ્રભર આ પગથિયાં ક્યાં જશે – એ જાણતો…

Read More

ગાન-ગંગા – નેહલ

શોધું એક સાર્થ શબ્દ સબળ, અડિખમ ઊભેલો પણ મારા શબ્દો તો થાકેલા, હારેલા, કંટાળેલા ખૂણામાં ટૂંટીયું વાળીને પડેલા કાખઘોડીને સહારે ઉઠવા મથતા ધાયલ, પાટાપીંડીમાં પીડાથી કરાંજતા! શોધું એક અટૂલો સબળ શબ્દ, એક ભાગિરથ શબ્દ ખેંચી લાવે કાવ્ય-ગંગા નાદ-આકાશ થી. શોધું એક શિવ શબ્દ ઝીલી લે પોતાની સર્વવ્યાપી જટાઓમાં શબ્દ-ગંગા નાદ-ગંગા અને મુક્ત કરે એને સહુને…

Read More

પડછાયો – ભરત વિંઝુડા

પડછાયો હાથમાં હાથ મૂકીને ઊભો છે પડછાયો મારી સામે જ ખૂલીને ઊભો છે પડછાયો મેં ઝીલી લીધો સૂરજ આખેઆખો માથા પર તે ક્ષણે સાવ ખૂટીને ઊભો છે પડછાયો ક્રોસ પર જેમ ઈસુનું ઢળી ગયું મસ્તક ભીંત પર એમ ઝૂકીને ઊભો છે પડછાયો આટલામાં જ હતો શોધતા નથી મળતો ઝાડના છાંયે ડૂબીને ઊભો છે પડછાયો આ…

Read More

ગઝલ – મનોજ ખંડેરિયા

ઝળહળ ઝબાક ઝળહળ અજવાશ જેવું શું છે આ બંધ દ્વાર પાછળ અહસાસ જેવું શું છે હોઠે ધરું જો આસવ પીવા ન થાય ઈચ્છા તો કાં ગળું સુકાતું આ પ્યાસ જેવું શું છે એક નામ લેતાં સાથે ભરચક ત્વચાથી પ્રસરે અત્તરની આછી આછી આ વાસ જેવું શું છે ક્ષણમાં રચાઉં; ક્ષણમાં વિખેરાઈ જઉં હવામાં હોવું નથી…

Read More

સંગાથ – નેહલ

એક લીલી પાંદડી અને લાલચટ્ટક ફૂલ એક-મેકથી સાવ ભિન્ન તોય અર્પે એકબીજાને સભર, રમ્ય અર્થ હોવાનો સાથે. એમ જ હું અને તું સાવ અલગ એક-મેકથી પણ જીવવું, હોવું સુંદર, પરિપૂર્ણ સંગાથે. – નેહલ

Read More

સૂર્યનું પગલું મળે નહીં – રમેશ પારેખ

સૂર્યનું પગલું મળે નહીં લહેરે થીજી ગયેલું ઝરણ ખળખળે નહીં શોધું છું, ક્યાંય સૂર્યનું પગલું મળે નહીં આવી લચે છે આંખમાં સૂરજ ઊગ્યાની વેળ રાત્રિ ઉદાસીઓની છતાં કાં ઢળે નહીં? આવા બૂરા દિવસ છે તમારા ગયા પછી બોલ્યા કરું ને અર્થ કશો નીકળે નહીં ખોવાયાં છીએ આપણે ક્યાં, કેમ શોધશું? અણસારનો દીવો કોઈ રસ્તે બળે…

Read More