ગઝલ – છાયા ત્રિવેદી

વહેતું રહે નામ સાંજલ હવામાં, હવાઝૂલણું એક એવું લગાવું. કોઈ વિસ્તરતા જતા રણની ઉદાસી આપણે, ઝાંઝવાને શોધતી એ આંખ પ્યાસી આપણે. ભૂલભૂલૈયા ભરી આ ભીડમાં ભટકી ગયા, આમ તો, એકાંતના છીએ નિવાસી આપણે. ઘર બનાવીશું કિનારાની ય રેતીમાં હવે? દોસ્ત, ઘૂઘવતાં જ દરિયાના ખલાસી આપણે. આપણે તો બસ અરીસામાં જ ખોવાઈ ગયા, પારખી જુઓ, હતા…

ગઝલ – ખલીલ ધનતેજવી

હિન્દુ મુસ્લિમ બંને સલામત, માણસ વારંવાર મરે છે. … જાતમાં ભૂસ્કો મારવા માટે, ધોધ થાવું પડે છે પાણીને. … માત્ર માણસ જ વસેલા હોય જ્યાં, એ ગલી આ શહેરમાં જડતી નથી. … તેં મને ઓઢી લીધો લોહીલુહાણ, તારું કોરું વસ્ત્ર પાનેતર થયું. … ગઝલ રગરગ નેે રોમરોમથી તૂટી જવાય છે, તોપણ મઝાની વાત કે જીવી…

ચૂંટેલા શેર- ખલીલ ધનતેજવી

અમારે રાખમાંથી પણ ફરી બેઠા થવું પડશે, નહીં જંપે અમારાં રેશમી સપનાંઓ સળગીને. … મને વાડામાં આંતરવા કર્યો’તો બંધ ઝાંપો પણ, એ વાડામાંથી હું નીકળી ગયો’તો વાડ કૂદીને. … નદીમાં પૂર, દરિયામાં કદી ભરતી નથી આવી, ખલીલ, કાં રોજ છલકાયા કરે પરપોટા ફૂટીને. … સૌ દુ:ખી છે, કોણ કોનું દુ:ખ જુએ, જાતને જાતે દિલાસો આપીએ….

અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રીહરિ- નરસિંહ મહેતા

અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રીહરિ, જૂજવે રૂપે અનંત ભાસે; દેહમાં દેવ તું, તેજમાં તત્વ તું, શૂન્યમાં શબ્દ થઈ વેદ વાસે. અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રીહરિ પવન તું, પાણી તું, ભૂમિ તું ભૂધરા, વૃક્ષ થઈ ફૂલી રહ્યો આકાશે; વિવિધ રચના કરી અનેક રસ ચાખવા, શિવ થકી જીવ થયો એ જ આશે. અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રીહરિ…

વાત વાગોળ્યા કરી – ગની દહીંવાળા

વાત વાગોળ્યા કરી આપણે નીલકંઠની ચર્ચા કરી, ને મીરાંએ વાટકી પીધા કરી. બારણું દઈને સૂરજ ચાલ્યો ગયો, સાંકળો તમરાંએ ખખડાવ્યા કરી. બોલ્યું અજવાળાની ભાષા કોડિયું, હોઠ પરની વાત વાગોળ્યા કરી. સ્વપ્ન પણ ભૂખ્યાંના ભૂખ્યાં નીકળ્યાં, નાખી દીધા ઊંઘના કટકા કરી. સાંઢણી મધ્યાહ્ને ખંડણી ભરે, પગ તળેનાં રેતકણ ભેગા કરી. વાતમાં ઊંચકાયું એકાકીપણું, વારતામાં ભીડ દેખાયા કરી….

વરસોના વરસ લાગે

ટાંકણું લઈ ઘડવા બેસું વરસોના વરસ લાગે શબ્દો ની ગૂંથણી ગૂંથવા બેસું વરસોના વરસ લાગે પીડાથી પંડ છૂટી ગયો, લોભ-મોહ ગળી ગયો ‘હું-મારા’થી છૂટવા બેસું વરસોના વરસ લાગે પહાડો પીગળ્યા, દરિયા થીજ્યા, નદી સમ વર્ષો વહ્યા અટકેલું એક આંસુ સારવા બેસું વરસોના વરસ લાગે ચહેરા બદલ્યા, મહોરા બદલ્યા, કિલ્લા સમ અડિખમ રહ્યા ભાંગેલા મનને જોડવા…

ચૂંટેલા શેર – જવાહર બક્ષી

અટકવું એ ય ગતિનું જ કોઈ રૂપ હશે! હું સા….વ સ્થિર છું, મારામાં રાસ ચાલે છે …. સાંભળું, જોઉં કે ધારું તો કરી દે ધુમ્મસ ઓગળી જાઉં તો ભીનાશમાં ઝાલે છે મને …. કોઈ આકાશી અધૂરપ લોહીમાં ઘૂમરાય છે જાણે ભૂખરાં વાદળોને પાથરું છું શ્વાસમાં …. અંધ જગતને હું નહિ આંજું સાંઈ વેશ નહીં, વૃત્તિ…

નિર્વાણષટકમ – આદિ શંકરાચાર્ય

मनौबुद्धिय् अंहकार चितानि नहम न च श्रोत्रः जि्व्हे न च घ्रणा नेत्र न च व्योम भुमिर न तेजो न वायु चिदानन्द रुपाः शिवोहं शिवोहं I am neither the mind, nor the intellect, nor the ego, nor the mind-stuff; I am neither the body, nor the changes of the body; I am neither the senses of…

‘મોનેર માનુષ’ – સુનીલ ગંગોપાધ્યાય

આ પુસ્તકનું વિષયવસ્તુ એક સરળ અને આધ્યાત્મિક વ્યક્તિના જીવન પર આધારિત છે, જે લાલન ફકીર તરીકે ઓળખાતા સંસારી ભજનિક હતા.એમની ચોક્કસ જન્મતારીખ મળતી નથી, પણ મૃત્યુ ૧૮૯૦માં થયેલું ગણાય છે. એ બંગાળમાં જન્મ્યા, રહ્યા, મૃત્યુ પામ્યા. આપણી બાજુ એમની કોઈ ઓળખાણ કદાચ છે નહીં, પરંતુ બંગાળમાં, અને બાંગ્લાદેશમાં આજે પણ એમની ઘણી લોકપ્રિયતા છે. સંત…